Handleiding
Een leestoets maken uit oude examenteksten
Teksten uit oude centrale examens zijn ideaal voor een leestoets: ze zijn op niveau, de vragen zijn getest en er is een correctievoorschrift. Zo stel je er een eerlijke toets mee samen, met of zonder Exami.
1. Haal de examens op
Op Examenblad.nl staan per vak, niveau, jaar en tijdvak de opgaven, het tekstboekje, het correctievoorschrift en de normering (met de N-term). Voor leesvaardigheid heb je alle vier nodig: de teksten, de vragen, de antwoorden met puntenverdeling en de N-term.
2. Kies teksten die bij je les passen
- Onderwerp en lengte: kies teksten die aansluiten bij wat je in de les behandelt, en wissel korte en lange teksten af.
- Vraagtypen: een mix van meerkeuze, open vragen en wel/niet-vragen geeft een vollediger beeld dan alleen meerkeuze.
- Niet te oud, niet te nieuw: recente examens hebben leerlingen misschien al geoefend; heel oude teksten kunnen gedateerd zijn.
- Losse vragen: je kunt vragen weglaten die niet passen. Let op: een vraag kan voortbouwen op een eerdere.
3. Tel de punten: de schaallengte
Tel de punten van alle gekozen vragen bij elkaar op; dat is de schaallengte. Een centraal examen leesvaardigheid heeft gemiddeld zo'n 50 punten. Voor één lesuur is 15 tot 20 punten een redelijk uitgangspunt.
4. Schat de N-term
De N-term corrigeert voor de moeilijkheid. Voor een eigen toets kun je hem schatten als het gemiddelde van de officiële N-termen van de examens waar je teksten vandaan komen, gewogen naar punten. Kies je bijvoorbeeld 10 punten uit een examen met N-term 0,8 en 6 punten uit een examen met N-term 1,2, dan is de schatting (10 × 0,8 + 6 × 1,2) / 16 = 0,95. De N-termen per vak staan op de N-termpagina.
5. Maak de omzettingstabel
Met schaallengte en N-term reken je elke score om naar een cijfer: cijfer = 9 × score / schaallengte + N-term, met de grensrelaties van het CvTE. De rekenhulp maakt de hele tabel en laat zien bij hoeveel punten een leerling een voldoende heeft.
6. Zet de toets in elkaar
- Nummer de vragen opnieuw door, en pas verwijzingen in de vragen aan ("zie vraag 12", "alinea 3").
- Regelnummers in de vragen moeten kloppen met de regels van jouw opmaak van de tekst.
- Maak een antwoordmodel uit het correctievoorschrift, met de bron van elke tekst (jaar en tijdvak).
- Een antwoordblad met bolletjes voor meerkeuze maakt nakijken sneller.
Veelgestelde vragen
Mag ik teksten uit oude centrale examens gebruiken in mijn les?
De examens staan openbaar op Examenblad.nl, met opgaven, tekstboekje, correctievoorschrift en normering. Ze worden veel gebruikt om te oefenen en voor schooltoetsen. Houd de bronvermelding (jaar en tijdvak) aan bij de teksten.
Hoeveel punten moet een leestoets van één lesuur hebben?
Een centraal examen leesvaardigheid heeft gemiddeld zo'n 50 punten. Voor een toets van één lesuur is ongeveer een derde daarvan een redelijk uitgangspunt: 15 tot 20 punten, afhankelijk van de lengte van de teksten en het niveau.
Welke N-term gebruik ik voor een eigen leestoets?
Een goede schatting is het gemiddelde van de officiële N-termen van de examens waar je teksten uit komen, gewogen naar het aantal punten per tekst. Zonder die gegevens is 1,0 de standaardwaarde.
Dit alles in een kwartier, met Exami
Exami bevat de examens leesvaardigheid van 15 vak-niveaucombinaties (Nederlands, Engels, Frans, Duits en Spaans op vwo, havo en vmbo gl/tl). Je kiest teksten en vragen; de app telt de punten, schat de N-term, nummert vragen en verwijzingen door, rekent regelnummers om en maakt toets, antwoordblad, antwoordmodel en omzettingstabel als PDF.